+MN 73 Mahā-vaccha:
Longer Discourse With Vacchagotta
all
Longer Discourse With Vacchagotta

+Opening
| (derived from B. Sujato 2018/12) | (摘自B. Sujato 2018/12) | |
| Evaṃ me sutaṃ— | So I have heard. | 如是我聞。 |
| ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. | At one time the Buddha was staying near Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground. | 一時,佛陀住在王舍城竹林精舍,松鼠飼養處。 |
| Atha kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. | Then the wanderer Vacchagotta went up to the Buddha and exchanged greetings with him. | 然後,跋迦姓遊方者來到佛陀面前,與他互相問候。 |
| Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ etadavoca: | When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha: | 問候和禮貌的交談結束後,他坐到一邊,對佛陀說: |
| “dīgharattāhaṃ bhotā gotamena sahakathī. | “For a long time I have had discussions with Master Gotama. | “我與喬達摩大師討論很久了。 |
| Sādhu me bhavaṃ gotamo saṃkhittena kusalākusalaṃ desetū”ti. | Please teach me in brief what is skillful and what is unskillful.” | 請您簡要地教我什麼是善,什麼是不善。” |
| “Saṃkhittenapi kho te ahaṃ, vaccha, kusalākusalaṃ deseyyaṃ, vitthārenapi kho te ahaṃ, vaccha, kusalākusalaṃ deseyyaṃ; | “Vaccha, I can teach you what is skillful and what is unskillful in brief or in detail. | “婆蹉,我可以用簡要或詳細的方式教你什麼是善,什麼是不善。 |
| api ca te ahaṃ, vaccha, saṃkhittena kusalākusalaṃ desessāmi. | Still, let me do so in brief. | 不過,我還是簡要地教你吧。 |
| Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi, bhāsissāmī”ti. | Listen and pay close attention, I will speak.” | 請聽好,並仔細留意,我將要說。” |
| “Evaṃ, bho”ti kho vacchagotto paribbājako bhagavato paccassosi. | “Yes, sir,” Vaccha replied. | “是的,先生,”跋迦回答說。 |
| Bhagavā etadavoca: | The Buddha said this: | 佛陀如此說: |
+73.1 – (in brief: skillful and unskillful)
| “Lobho kho, vaccha, akusalaṃ, alobho kusalaṃ; | “Greed is unskillful, contentment is skillful. | “貪是不善,知足是善。 |
| doso kho, vaccha, akusalaṃ, adoso kusalaṃ; | Hate is unskillful, love is skillful. | 嗔是不善,慈愛是善。 |
| moho kho, vaccha, akusalaṃ, amoho kusalaṃ. | Delusion is unskillful, understanding is skillful. | 痴是不善,理解是善。 |
| Iti kho, vaccha, ime tayo dhammā akusalā, tayo dhammā kusalā. | So there are these three unskillful things and three that are skillful. | 所以,有這三種不善和三種善。” |
| Pāṇātipāto kho, vaccha, akusalaṃ, pāṇātipātā veramaṇī kusalaṃ; | Killing living creatures, stealing, and sexual misconduct; speech that’s false, divisive, harsh, or nonsensical; covetousness, ill will, and wrong view: these things are unskillful. | 殺害生靈、偷盜、邪淫;妄語、兩舌、惡口、綺語;貪婪、瞋恚、邪見:這些是不善的。 |
| adinnādānaṃ kho, vaccha, akusalaṃ, adinnādānā veramaṇī kusalaṃ; kāmesumicchācāro kho, vaccha, akusalaṃ, kāmesumicchācārā veramaṇī kusalaṃ; musāvādo kho, vaccha, akusalaṃ, musāvādā veramaṇī kusalaṃ; pisuṇā vācā kho, vaccha, akusalaṃ, pisuṇāya vācāya veramaṇī kusalaṃ; pharusā vācā kho, vaccha, akusalaṃ, pharusāya vācāya veramaṇī kusalaṃ; samphappalāpo kho, vaccha, akusalaṃ, samphappalāpā veramaṇī kusalaṃ; abhijjhā kho, vaccha, akusalaṃ, anabhijjhā kusalaṃ; byāpādo kho, vaccha, akusalaṃ, abyāpādo kusalaṃ; micchādiṭṭhi kho, vaccha, akusalaṃ sammādiṭṭhi kusalaṃ. |
Refraining from killing living creatures, stealing, and sexual misconduct; refraining from speech that’s false, divisive, harsh, or nonsensical; contentment, kind-heartedness, and right view: these things are skillful. | 戒殺生、戒偷盜、戒邪淫;戒妄語、戒兩舌、戒惡口、戒綺語;知足、慈心、正見:這些是善的。 |
| Iti kho, vaccha, ime dasa dhammā akusalā, dasa dhammā kusalā. | So there are these ten unskillful things and ten that are skillful. | 所以,有這十種不善和十種善。 |
+73.2 – (many more than 500 monk disciples are arahants)
| Yato kho, vaccha, bhikkhuno taṇhā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṃ anuppādadhammā, so hoti bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto”ti. | When a monk has given up craving so it is cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future, that monk is perfected. They’ve ended the defilements, completed the spiritual journey, done what had to be done, laid down the burden, achieved their own true goal, utterly ended the fetters of rebirth, and are rightly freed through enlightenment.” | 當比丘已斷除渴愛,使其連根拔起,猶如棕櫚樹樁般被徹底摧毀,無法在未來生起,那麼這位比丘便是圓滿的。他們已盡諸漏,完成了梵行,所作已辦,捨棄重擔,證得己利,完全斷盡輪迴的繫縛,並已通過覺悟獲得正解脫。” |
| “Tiṭṭhatu bhavaṃ gotamo. | “Leaving aside Master Gotama, | “撇開喬達摩大師不談, |
| Atthi pana te bhoto gotamassa ekabhikkhupi sāvako yo āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti? | is there even a single monk disciple of Master Gotama who has realized the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom in this very life, and lives having realized it with their own insight due to the ending of defilements?” | 喬達摩大師的弟子中,是否有任何一位比丘在此生中證得無漏心解脫和慧解脫,並已以自己的洞察力證得它,因為煩惱的止息?” |
| “Na kho, vaccha, ekaṃyeva sataṃ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova ye bhikkhū mama sāvakā āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī”ti. | “There are not just one hundred such monks who are my disciples, Vaccha, or two or three or four or five hundred, but many more than that.” | “婆蹉,我的弟子中,這樣的比丘不只一百、兩百、三百、四百、五百,而是更多更多。” |
+73.3 – (many more than 500 nun disciples are arahants)
| “Tiṭṭhatu bhavaṃ gotamo, tiṭṭhantu bhikkhū. | “Leaving aside Master Gotama and the monks, | “撇開喬達摩大師和比丘們不談, |
| Atthi pana bhoto gotamassa ekā bhikkhunīpi sāvikā yā āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti? | is there even a single nun disciple of Master Gotama who has realized the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom in this very life, and lives having realized it with their own insight due to the ending of defilements?” | 喬達摩大師的弟子中,是否有任何一位比丘尼在此生中證得無漏心解脫和慧解脫,並已以自己的洞察力證得它,因為煩惱的止息?” |
| “Na kho, vaccha, ekaṃyeva sataṃ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova yā bhikkhuniyo mama sāvikā āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī”ti. | “There are not just one hundred such nuns who are my disciples, Vaccha, or two or three or four or five hundred, but many more than that.” | “婆蹉,我的弟子中,這樣的比丘尼不只一百、兩百、三百、四百、五百,而是更多更多。” |
+73.4 – (many more than 500 celibate laymen are nonreturners)
| “Tiṭṭhatu bhavaṃ gotamo, tiṭṭhantu bhikkhū, tiṭṭhantu bhikkhuniyo. | “Leaving aside Master Gotama, the monks, and the nuns, | “撇開喬達摩大師、比丘們和比丘尼們不談, |
| Atthi pana bhoto gotamassa ekupāsakopi sāvako gihī odātavasano brahmacārī yo pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā”ti? | is there even a single layman disciple of Master Gotama—white-clothed and celibate—who, with the ending of the five lower fetters, is reborn spontaneously, to be nirvana'd there, not liable to return from that world?” | 喬達摩大師的在家弟子中,是否有任何一位——身著白衣、持梵行——因五下分結已盡,而能自然往生,在那裡般涅槃,不再從那個世界回來?” |
| “Na kho, vaccha, ekaṃyeva sataṃ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova ye upāsakā mama sāvakā gihī odātavasanā brahmacārino pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā”ti. | “There are not just one hundred such celibate laymen who are my disciples, Vaccha, or two or three or four or five hundred, but many more than that.” | “婆蹉,我的弟子中,這樣的持梵行在家男居士不只一百、兩百、三百、四百、五百,而是更多更多。” |
+73.5 – (many more than 500 non celibate laymen are stream enterers)
| “Tiṭṭhatu bhavaṃ gotamo, tiṭṭhantu bhikkhū, tiṭṭhantu bhikkhuniyo, tiṭṭhantu upāsakā gihī odātavasanā brahmacārino. | “Leaving aside Master Gotama, the monks, the nuns, and the celibate laymen, | “撇開喬達摩大師、比丘們、比丘尼們和持梵行的在家男居士不談, |
| Atthi pana bhoto gotamassa ekupāsakopi sāvako gihī odātavasano kāmabhogī sāsanakaro ovādappaṭikaro yo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane viharatī”ti? | is there even a single layman disciple of Master Gotama—white-clothed, enjoying sensual pleasures, following instructions, and responding to advice—who has gone beyond doubt, got rid of indecision, and lives self-assured and independent of others regarding the Teacher’s instruction?” | 喬達摩大師的在家弟子中,是否有任何一位——身著白衣、享受感官樂、遵循教導、聽從勸告——已超越疑惑、擺脫猶豫,對導師的教導充滿自信且不依賴他人?” |
| “Na kho, vaccha, ekaṃyeva sataṃ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova ye upāsakā mama sāvakā gihī odātavasanā kāmabhogino sāsanakarā ovādappaṭikarā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṅkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharantī”ti. | “There are not just one hundred such laymen enjoying sensual pleasures who are my disciples, Vaccha, or two or three or four or five hundred, but many more than that.” | “婆蹉,我的弟子中,這樣的享受感官樂的在家男居士不只一百、兩百、三百、四百、五百,而是更多更多。” |
+73.6 – (many more than 500 celibate lay women are nonreturners)
| “Tiṭṭhatu bhavaṃ gotamo, tiṭṭhantu bhikkhū, tiṭṭhantu bhikkhuniyo, tiṭṭhantu upāsakā gihī odātavasanā brahmacārino, tiṭṭhantu upāsakā gihī odātavasanā kāmabhogino. | “Leaving aside Master Gotama, the monks, the nuns, the celibate laymen, and the laymen enjoying sensual pleasures, | “撇開喬達摩大師、比丘們、比丘尼們、持梵行的在家男居士和享受感官樂的在家男居士不談, |
| Atthi pana bhoto gotamassa ekupāsikāpi sāvikā gihinī odātavasanā brahmacārinī yā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyinī anāvattidhammā tasmā lokā”ti? | is there even a single laywoman disciple of Master Gotama—white-clothed and celibate—who, with the ending of the five lower fetters, is reborn spontaneously, to be nirvana'd there, not liable to return from that world?” | 喬達摩大師的在家弟子中,是否有任何一位——身著白衣、持梵行——因五下分結已盡,而能自然往生,在那裡般涅槃,不再從那個世界回來?” |
| “Na kho, vaccha, ekaṃyeva sataṃ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova yā upāsikā mama sāvikā gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyiniyo anāvattidhammā tasmā lokā”ti. | “There are not just one hundred such celibate laywomen who are my disciples, Vaccha, or two or three or four or five hundred, but many more than that.” | “婆蹉,我的弟子中,這樣的持梵行在家女居士不只一百、兩百、三百、四百、五百,而是更多更多。” |
+73.7 – (many more than 500 non celibate lay women are stream enterers)
| “Tiṭṭhatu bhavaṃ gotamo, tiṭṭhantu bhikkhū, tiṭṭhantu bhikkhuniyo, tiṭṭhantu upāsakā gihī odātavasanā brahmacārino, tiṭṭhantu upāsakā gihī odātavasanā kāmabhogino, tiṭṭhantu upāsikā gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo. | “Leaving aside Master Gotama, the monks, the nuns, the celibate laymen, the laymen enjoying sensual pleasures, and the celibate laywomen, | “撇開喬達摩大師、比丘們、比丘尼們、持梵行的在家男居士、享受感官樂的在家男居士和持梵行的在家女居士不談, |
| Atthi pana bhoto gotamassa ekupāsikāpi sāvikā gihinī odātavasanā kāmabhoginī sāsanakarā ovādappaṭikarā yā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṅkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharatī”ti? | is there even a single laywoman disciple of Master Gotama—white-clothed, enjoying sensual pleasures, following instructions, and responding to advice—who has gone beyond doubt, got rid of indecision, and lives self-assured and independent of others regarding the Teacher’s instruction?” | 喬達摩大師的在家弟子中,是否有任何一位——身著白衣、享受感官樂、遵循教導、聽從勸告——已超越疑惑、擺脫猶豫,對導師的教導充滿自信且不依賴他人?” |
| “Na kho, vaccha, ekaṃyeva sataṃ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova yā upāsikā mama sāvikā gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo sāsanakarā ovādappaṭikarā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṅkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharantī”ti. | “There are not just one hundred such laywomen enjoying sensual pleasures who are my disciples, Vaccha, or two or three or four or five hundred, but many more than that.” | “婆蹉,我的弟子中,這樣的享受感官樂的在家女居士不只一百、兩百、三百、四百、五百,而是更多更多。” |
+73.10 – (Vaccha declares Buddha’s brahmacariya is complete because validated by so many awakened disciples)
| “Sace hi, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavaṃyeva gotamo ārādhako abhavissa, no ca kho bhikkhū ārādhakā abhavissaṃsu; | “If Master Gotama was the only one to succeed in this Dharma, not any monks, | “如果喬達摩大師是唯一一位在此教法中成功的人,而沒有任何比丘成功, |
| evamidaṃ brahmacariyaṃ aparipūraṃ abhavissa tenaṅgena. | then this spiritual path would be incomplete in that respect. | 那麼這個靈脩之道在這方面就不完整。 |
| Yasmā ca kho, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako bhikkhū ca ārādhakā; | But because both Master Gotama and monks have succeeded in this Dharma, | 但因為喬達摩大師和比丘們都已在此教法中成功, |
| evamidaṃ brahmacariyaṃ paripūraṃ tenaṅgena. | this spiritual path is complete in that respect. | 這個靈脩之道在這方面是完整的。 |
| Sace hi, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako abhavissa, bhikkhū ca ārādhakā abhavissaṃsu, no ca kho bhikkhuniyo ārādhikā abhavissaṃsu; evamidaṃ brahmacariyaṃ aparipūraṃ abhavissa tenaṅgena. Yasmā ca kho, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako, bhikkhū ca ārādhakā, bhikkhuniyo ca ārādhikā; evamidaṃ brahmacariyaṃ paripūraṃ tenaṅgena. |
If Master Gotama and the monks were the only ones to succeed in this Dharma, not any nuns … | 如果喬達摩大師和比丘們是唯一在此教法中成功的人,而沒有任何比丘尼…… |
| Sace hi, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako abhavissa, bhikkhū ca ārādhakā abhavissaṃsu, bhikkhuniyo ca ārādhikā abhavissaṃsu, no ca kho upāsakā gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā abhavissaṃsu; evamidaṃ brahmacariyaṃ aparipūraṃ abhavissa tenaṅgena. Yasmā ca kho, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako, bhikkhū ca ārādhakā, bhikkhuniyo ca ārādhikā, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā; evamidaṃ brahmacariyaṃ paripūraṃ tenaṅgena. |
celibate laymen … | 持梵行的在家男居士…… |
| Sace hi, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako abhavissa, bhikkhū ca ārādhakā abhavissaṃsu, bhikkhuniyo ca ārādhikā abhavissaṃsu, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā abhavissaṃsu, no ca kho upāsakā gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā abhavissaṃsu; evamidaṃ brahmacariyaṃ aparipūraṃ abhavissa tenaṅgena. Yasmā ca kho, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako, bhikkhū ca ārādhakā, bhikkhuniyo ca ārādhikā, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā, upāsakā ca gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā; evamidaṃ brahmacariyaṃ paripūraṃ tenaṅgena. |
laymen enjoying sensual pleasures … | 享受感官樂的在家男居士…… |
| Sace hi, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako abhavissa, bhikkhū ca ārādhakā abhavissaṃsu, bhikkhuniyo ca ārādhikā abhavissaṃsu, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā abhavissaṃsu, upāsakā ca gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā abhavissaṃsu, no ca kho upāsikā gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo ārādhikā abhavissaṃsu; evamidaṃ brahmacariyaṃ aparipūraṃ abhavissa tenaṅgena. Yasmā ca kho, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako, bhikkhū ca ārādhakā, bhikkhuniyo ca ārādhikā, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā, upāsakā ca gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā, upāsikā ca gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo ārādhikā; evamidaṃ brahmacariyaṃ paripūraṃ tenaṅgena. |
celibate laywomen … | 持梵行的在家女居士…… |
| Sace hi, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako abhavissa, bhikkhū ca ārādhakā abhavissaṃsu, bhikkhuniyo ca ārādhikā abhavissaṃsu, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā abhavissaṃsu, upāsakā ca gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā abhavissaṃsu, upāsikā ca gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo ārādhikā abhavissaṃsu, no ca kho upāsikā gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo ārādhikā abhavissaṃsu; | laywomen enjoying sensual pleasures, | 享受感官樂的在家女居士, |
| evamidaṃ brahmacariyaṃ aparipūraṃ abhavissa tenaṅgena. | then this spiritual path would be incomplete in that respect. | 那麼這個靈脩之道在這方面就不完整。 |
| Yasmā ca kho, bho gotama, imaṃ dhammaṃ bhavañceva gotamo ārādhako, bhikkhū ca ārādhakā, bhikkhuniyo ca ārādhikā, upāsakā ca gihī odātavasanā brahmacārino ārādhakā, upāsakā ca gihī odātavasanā kāmabhogino ārādhakā, upāsikā ca gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo ārādhikā, upāsikā ca gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo ārādhikā; | But because Master Gotama, monks, nuns, celibate laymen, laymen enjoying sensual pleasures, celibate laywomen, and laywomen enjoying sensual pleasures have all succeeded in this Dharma, | 但因為喬達摩大師、比丘們、比丘尼們、持梵行的在家男居士、享受感官樂的在家男居士、持梵行的在家女居士和享受感官樂的在家女居士都已在此教法中成功, |
| evamidaṃ brahmacariyaṃ paripūraṃ tenaṅgena. | this spiritual path is complete in that respect. | 這個靈脩之道在這方面是完整的。 |
+73.11 – (Vaccha requests ordination as monk)
| Seyyathāpi, bho gotama, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā samuddaṃ āhacca tiṭṭhati, evamevāyaṃ bhoto gotamassa parisā sagahaṭṭhapabbajitā nibbānaninnā nibbānapoṇā nibbānapabbhārā nibbānaṃ āhacca tiṭṭhati. | Just as the Ganges river slants, slopes, and inclines towards the ocean, and keeps pushing into the ocean, in the same way Master Gotama’s assembly—with both laypeople and renunciates—slants, slopes, and inclines towards nirvana, and keeps pushing into nirvana. | 正如恆河斜向、傾斜、傾向於海洋,並不斷匯入海洋一樣,喬達摩大師的僧團——包括在家眾和出家眾——也斜向、傾斜、傾向於涅槃,並不斷匯入涅槃。 |
| Abhikkantaṃ, bho gotama … pe … | Excellent, Master Gotama! … | 太好了,喬達摩大師!…… |
| esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. | I go for refuge to Master Gotama, to The Dharma, and to the monk Saṅgha. | 我皈依喬達摩大師,皈依佛法,皈依僧伽。 |
| Labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampadan”ti. | Sir, may I receive the going forth, the ordination in the Buddha’s presence?” | 先生,我可以在佛陀面前出家受戒嗎?” |
| “Yo kho, vaccha, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, so cattāro māse parivasati. Catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya; | “Vaccha, if someone formerly ordained in another sect wishes to take the going forth, the ordination in this Dharma and training, they must spend four months on probation. When four months have passed, if the monks are satisfied, they’ll give the going forth, the ordination into monkhood. | “婆蹉,如果有人之前在外道出家,希望在此教法和訓練中出家受戒,他們必須接受四個月的考察。四個月期滿,如果比丘們滿意,他們就會給予出家受戒,成為比丘。 |
| api ca mettha puggalavemattatā viditā”ti. | However, I have recognized individual differences in this matter.” | 然而,我在這件事上承認個體差異。” |
| “Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṃ, ākaṅkhantā upasampadaṃ cattāro māse parivasanti, catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya; ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi. Catunnaṃ vassānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā”ti. | “Sir, if four months probation are required in such a case, I’ll spend four years on probation. When four years have passed, if the monks are satisfied, let them give me the going forth, the ordination into monkhood.” | “先生,如果在這種情況下需要四個月的考察,我願意考察四年。四年期滿,如果比丘們滿意,就請他們給我出家受戒,成為比丘。” |
| Alattha kho vacchagotto paribbājako bhagavato santike pabbajjaṃ alattha upasampadaṃ. | And the wanderer Vaccha received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence. | 於是,跋迦姓遊方者在佛陀面前出家受戒。 |
+73.12 – (Vaccha becomes sekha trainee after 2 weeks)
| Acirūpasampanno kho panāyasmā vacchagotto addhamāsūpasampanno yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā vacchagotto bhagavantaṃ etadavoca: | Not long after his ordination, a fortnight later, Venerable Vacchagotta went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: | 出家不久,半個月後,跋迦姓尊者來到佛陀面前,頂禮後坐到一邊,對他說: |
| “yāvatakaṃ, bhante, sekhena ñāṇena sekhāya vijjāya pattabbaṃ, anuppattaṃ taṃ mayā; | “Sir, I’ve reached as far as possible with the knowledge and understanding of a trainee. | “先生,我已達到學人的知識和理解的極限。 |
| uttari ca me bhagavā dhammaṃ desetū”ti. | Please teach me further.” | 請您進一步教導我。” |
+73.13 – (developing samatha and vipassana leads to 6 higher knowledges 6ab ⚡☸)
| “Tena hi tvaṃ, vaccha, dve dhamme uttari bhāvehi—samathañca vipassanañca. | “Well then, Vaccha, further develop two things: serenity and discernment. | “那麼,婆蹉,進一步培養兩種事物:止和觀。 |
| Ime kho te, vaccha, dve dhammā uttari bhāvitā—samatho ca vipassanā ca—anekadhātupaṭivedhāya saṃvattissanti. | When you have further developed these two things, they’ll lead to the penetration of many elements. | 當你進一步發展這兩件事時,它們將導致許多元素的滲透。 |
| So tvaṃ, vaccha, yāvadeva ākaṅkhissasi: | Whenever you want, you’ll be capable of realizing the following, in each and every case: | 每當你想要的時候,你都能夠在每一種情況下實現以下目標: |
| ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ—ekopi hutvā bahudhā assaṃ, bahudhāpi hutvā eko assaṃ; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gaccheyyaṃ, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ kareyyaṃ, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gaccheyyaṃ, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kameyyaṃ, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimaseyyaṃ, parimajjeyyaṃ; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyyan’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇissasi, sati satiāyatane. (1) |
‘May I wield the many kinds of psychic power: multiplying myself and becoming one again; appearing and disappearing; going unimpeded through a wall, a rampart, or a mountain as if through space; diving in and out of the earth as if it were water; walking on water as if it were earth; flying cross-legged through the sky like a bird; touching and stroking with my hand the sun and moon, so mighty and powerful; controlling my body as far as the Brahmā realm.’ | “願我能運用多種神通:分身再合一;顯身和隱身;穿牆、穿堡壘、穿山如穿過空間;潛入地下又鑽出如在水中;在水上行走如在地上;盤腿在空中飛行如鳥;用手觸摸和撫摸如此強大有力的太陽和月亮;控制我的身體遠至梵天界。” |
| So tvaṃ, vaccha, yāvadeva ākaṅkhissasi: | Whenever you want, you’ll be capable of realizing the following, in each and every case: | 每當你想要的時候,你都能夠在每一種情況下實現以下目標: |
| ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṃ—dibbe ca mānuse ca, ye dūre santike cā’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇissasi, sati satiāyatane. (2) | ‘With clairaudience that is purified and superhuman, may I hear both kinds of sounds, human and divine, whether near or far.’ | “願我以清淨超人的天耳通,聽到人聲和天聲兩種聲音,無論遠近。” |
| So tvaṃ, vaccha, yāvadeva ākaṅkhissasi: | Whenever you want, you’ll be capable of realizing the following, in each and every case: | 每當你想要的時候,你都能夠在每一種情況下實現以下目標: |
| ‘parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajāneyyaṃ—sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ; sadosaṃ vā cittaṃ sadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītadosaṃ vā cittaṃ vītadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ; samohaṃ vā cittaṃ samohaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītamohaṃ vā cittaṃ vītamohaṃ cittanti pajāneyyaṃ; saṅkhittaṃ vā cittaṃ saṅkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ; mahaggataṃ vā cittaṃ mahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ, amahaggataṃ vā cittaṃ amahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ; sauttaraṃ vā cittaṃ sauttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ, anuttaraṃ vā cittaṃ anuttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ; samāhitaṃ vā cittaṃ samāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ, asamāhitaṃ vā cittaṃ asamāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ; vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajāneyyaṃ, avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajāneyyan’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇissasi, sati satiāyatane. (3) |
‘May I understand the minds of other beings and individuals, having comprehended them with my mind. May I understand mind with greed as “mind with greed”, and mind without greed as “mind without greed”; mind with hate as “mind with hate”, and mind without hate as “mind without hate”; mind with delusion as “mind with delusion”, and mind without delusion as “mind without delusion”; contracted mind as “contracted mind”, and scattered mind as “scattered mind”; expansive mind as “expansive mind”, and unexpansive mind as “unexpansive mind”; mind that is not supreme as “mind that is not supreme”, and mind that is supreme as “mind that is supreme”; mind undistractified-&-lucidified in samādhi as “mind undistractified-&-lucidified in samādhi”, and mind not undistractified-&-lucidified in samādhi as “mind not undistractified-&-lucidified in samādhi”; freed mind as “freed mind”, and unfreed mind as “unfreed mind”.’ | “願我以心理解其他眾生和個體的思想。願我理解有貪婪的心為‘有貪婪的心’,無貪婪的心為‘無貪婪的心’;有嗔恨的心為‘有嗔恨的心’,無嗔恨的心為‘無嗔恨的心’;有愚痴的心為‘有愚痴的心’,無愚痴的心為‘無愚痴的心’;收縮的心為‘收縮的心’,散亂的心為‘散亂的心’;廣闊的心為‘廣闊的心’,不廣闊的心為‘不廣闊的心’;非至上的心為‘非至上的心’,至上的心為‘至上的心’;在禪定中不散亂清澈的心為‘在禪定中不散亂清澈的心’,不在禪定中不散亂清澈的心為‘不在禪定中不散亂清澈的心’;解脫的心為‘解脫的心’,未解脫的心為‘未解脫的心’。” |
| So tvaṃ, vaccha, yāvadeva ākaṅkhissasi: | Whenever you want, you’ll be capable of realizing the following, in each and every case: | 每當你想要的時候,你都能夠在每一種情況下實現以下目標: |
| ‘anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, seyyathidaṃ—ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi; anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe—amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṅgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṅgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapannoti; iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyan’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇissasi, sati satiāyatane. (4) |
‘May I recollect many kinds of past lives. That is: one, two, three, four, five, ten, twenty, thirty, forty, fifty, a hundred, a thousand, a hundred thousand rebirths; many eons of the world contracting, many eons of the world evolving, many eons of the world contracting and evolving. May I remember: “There, I was named this, my clan was that, I looked like this, and that was my food. This was how I felt pleasure and pain, and that was how my life ended. When I passed away from that place I was reborn somewhere else. There, too, I was named this, my clan was that, I looked like this, and that was my food. This was how I felt pleasure and pain, and that was how my life ended. When I passed away from that place I was reborn here.” May I recollect my many past lives, with features and details.’ | “願我憶起多種前生。即:一世、兩世、三世、四世、五世、十世、二十世、三十世、四十世、五十世、一百世、一千世、十萬世的轉生;許多世界劫的收縮,許多世界劫的演變,許多世界劫的收縮和演變。願我憶起:‘在那裡,我名叫某某,我的氏族是某某,我長這樣,那是我的食物。我這樣感受樂和苦,我的生命那樣結束。當我從那個地方去世後,我轉生到別處。在那裡,我也名叫某某,我的氏族是某某,我長這樣,那是我的食物。我這樣感受樂和苦,我的生命那樣結束。當我從那個地方去世後,我轉生到這裡。’願我憶起我的許多前生,帶有特徵和細節。” |
| So tvaṃ, vaccha, yāvadeva ākaṅkhissasi: | Whenever you want, you’ll be capable of realizing the following, in each and every case: | 每當你想要的時候,你都能夠在每一種情況下實現以下目標: |
| ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyaṃ—ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannāti; iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyan’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇissasi, sati satiāyatane. (5) |
‘With clairvoyance that is purified and superhuman, may I see sentient beings passing away and being reborn—inferior and superior, beautiful and ugly, in a good place or a bad place—and understand how sentient beings are reborn according to their deeds: “These dear beings did bad things by way of body, speech, and mind. They spoke ill of the noble ones; they had wrong view; and they chose to act out of that wrong view. When their body breaks up, after death, they’re reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. These dear beings, however, did good things by way of body, speech, and mind. They never spoke ill of the noble ones; they had right view; and they chose to act out of that right view. When their body breaks up, after death, they’re reborn in a good place, a heavenly realm.” And so, with clairvoyance that is purified and superhuman, may I see sentient beings passing away and being reborn—inferior and superior, beautiful and ugly, in a good place or a bad place. And may I understand how sentient beings are reborn according to their deeds.’ | “願我以清淨超人的天眼通,看見眾生死去和投生——卑劣和優越,美麗和醜陋,在好地方或壞地方——並理解眾生如何根據他們的業力投生:‘這些可愛的眾生通過身、語、意做了壞事。他們誹謗聖者;他們有邪見;他們選擇按照那邪見行事。當他們的身體瓦解,死後,他們轉生到損失之地,一個壞地方,地獄。然而,這些可愛的眾生通過身、語、意做了好事。他們從不誹謗聖者;他們有正見;他們選擇按照那正見行事。當他們的身體瓦解,死後,他們轉生到一個好地方,一個天界。’因此,願我以清淨超人的天眼通,看見眾生死去和投生——卑劣和優越,美麗和醜陋,在好地方或壞地方。並願我理解眾生如何根據他們的業力投生。” |
| So tvaṃ, vaccha, yāvadeva ākaṅkhissasi: | Whenever you want, you’ll be capable of realizing the following, in each and every case: | 每當你想要的時候,你都能夠在每一種情況下實現以下目標: |
| ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyan’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇissasi, sati satiāyatane”ti. (6) |
‘May I realize the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom in this very life, and live having realized it with my own insight due to the ending of defilements.’ | “願我在此生證得無染的心解脫和慧解脫,並因煩惱的止息而以自己的洞察力證得並安住。” |
+73.14 – (Vaccha becomes arahant)
| Atha kho āyasmā vacchagotto bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. | And then Venerable Vacchagotta approved and agreed with what the Buddha said. He got up from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving. | 然後,尊者跋蹉種接受並同意佛陀所說的。他從座位上起身,向佛陀鞠躬,恭敬地右繞佛陀,然後離開。 |
| Atha kho āyasmā vacchagotto eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ—brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. | Then Vacchagotta, living alone, withdrawn, assiduous, ardent, and resolute, soon realized the supreme end of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which people from good families rightly go forth from the lay life to homelessness. | 然後,跋蹉種獨自一人,離群索居,精進、熱忱、堅定,很快就在此生證得了靈性道路的最高目標。他以自己的洞察力證得了善家弟子出家尋求無家生活的目的。 |
| “Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā”ti abbhaññāsi. | He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is no return to any state of existence.” | 他明白了:“輪迴已盡;靈性之旅已完成;該做的都已做完;不再回到任何存在狀態。” |
| Aññataro kho panāyasmā vacchagotto arahataṃ ahosi. | And Venerable Vacchagotta became one of the perfected. | 尊者跋蹉種成為了一位阿羅漢。 |
| Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavantaṃ dassanāya gacchanti. | Now at that time several monks were going to see the Buddha. | 那時,有幾位比丘正要去拜見佛陀。 |
| Addasā kho āyasmā vacchagotto te bhikkhū dūratova āgacchante. | Vacchagotta saw them coming off in the distance, | 跋蹉種遠遠地看見他們走來, |
| Disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca: | went up to them, and said: | 便上前對他們說: |
| “handa kahaṃ pana tumhe āyasmanto gacchathā”ti? | “Hello venerables, where are you going?” | “尊者們好,你們要去哪裡?” |
| “Bhagavantaṃ kho mayaṃ, āvuso, dassanāya gacchāmā”ti. | “Reverend, we are going to see the Buddha.” | “尊者,我們正要去拜見佛陀。” |
| “Tenahāyasmanto mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandatha, evañca vadetha: | “Well then, reverends, in my name please bow with your head to the Buddha’s feet and say: | “那麼,尊者們,請替我向佛陀的足下頂禮,並說: |
| ‘vacchagotto, bhante, bhikkhu bhagavato pāde sirasā vandati, evañca vadeti— | ‘Sir, the monk Vacchagotta bows with his head to your feet and says: | ‘世尊,比丘跋蹉種向您的足下頂禮,並說: |
| pariciṇṇo me bhagavā, pariciṇṇo me sugato’”ti. | “I have served the Blessed One! I have served the Holy One!”’” | “我已侍奉世尊!我已侍奉聖者!”’” |
| “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato vacchagottassa paccassosuṃ. | “Yes, reverend,” they replied. | “是的,尊者。”他們回答說。 |
| Atha kho te bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: | Then those monks went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: | 然後,那些比丘走到佛陀那裡,頂禮,坐在一旁,對他說: |
| “āyasmā, bhante, vacchagotto bhagavato pāde sirasā vandati, evañca vadeti: | “Sir, the monk Vacchagotta bows with his head to your feet and says: | “世尊,比丘跋蹉種向您的足下頂禮,並說: |
| ‘pariciṇṇo me bhagavā, pariciṇṇo me sugato’”ti. | ‘I have served the Blessed One! I have served the Holy One!’” | ‘我已侍奉世尊!我已侍奉聖者!’” |
| “Pubbeva me, bhikkhave, vacchagotto bhikkhu cetasā ceto paricca vidito: | “I’ve already comprehended Vacchagotta’s mind and understood that | “我早已了知跋蹉種的心,並理解他 |
| ‘tevijjo vacchagotto bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo’ti. | he has the three knowledges, and is very mighty and powerful. | 擁有三明,並且非常強大有力。 |
| Devatāpi me etamatthaṃ ārocesuṃ: ‘tevijjo, bhante, vacchagotto bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo’”ti. |
And deities also told me.” | 諸天也告訴我了。” |
| Idamavoca bhagavā. | That is what the Buddha said. | 佛陀就是這樣說的。 |
| Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. | Satisfied, the monks were happy with what the Buddha said. | 比丘們心滿意足,對佛陀所說的感到歡喜。 |
❧