| Evaṃ me sutaṃ— |
So I have heard. |
如是我闻。 |
| ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena opāsādaṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. |
At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of monks when he arrived at a village of the Kosalan brahmins named Opāsāda. |
一时,佛陀与大比丘僧伽在憍萨罗国游行,来到憍萨罗婆罗门的一个村庄,名叫奥帕萨达。 |
| Tatra sudaṃ bhagavā opāsāde viharati uttarena opāsādaṃ devavane sālavane. |
He stayed in a sal grove to the north of Opāsāda called the “Gods’ Grove”. |
他住在奥帕萨达北部一片名为“天神林”的娑罗树林中。 |
| Tena kho pana samayena caṅkī brāhmaṇo opāsādaṃ ajjhāvasati sattussadaṃ satiṇakaṭṭhodakaṃ sadhaññaṃ rājabhoggaṃ raññā pasenadinā kosalena dinnaṃ rājadāyaṃ brahmadeyyaṃ. |
Now at that time the brahmin Caṅkī was living in Opāsāda. It was a crown property given by King Pasenadi of Kosala, teeming with living creatures, full of hay, wood, water, and grain, a royal endowment of the highest quality. |
当时,婆罗门昌基住在奥帕萨达。那是憍萨罗国的波塞那底国王赐予的王室地产,生机勃勃,充满干草、木材、水和谷物,是最高品质的王室恩赐。 |
| Assosuṃ kho opāsādakā brāhmaṇagahapatikā: |
The brahmins and householders of Opāsāda heard: |
奥帕萨达的婆罗门和居士们听说: |
| “samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ opāsādaṃ anuppatto, opāsāde viharati uttarena opāsādaṃ devavane sālavane. |
“It seems the ascetic Gotama—a Sakyan, gone forth from a Sakyan family—has arrived at Opāsāda together with a large Saṅgha of monks. He is staying in the God’s Grove to the north. |
“似乎沙门乔达摩——一个释迦族人,从释迦族家庭出家——已经来到奥帕萨达,与大比丘僧伽在一起。他住在北方的天神林中。 |
| Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato: |
He has this good reputation: |
他有这样的美誉: |
| ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. |
‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those who wish to train, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’ |
‘那位世尊是阿罗汉、正等正觉者、明行足、善逝、世间解、无上士、调御丈夫、天人师、佛、世尊。’ |
| So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. |
He has realized with his own insight this world—with its gods, Māras and Brahmās, this population with its ascetics and brahmins, gods and humans—and he makes it known to others. |
他以自己的洞察力证悟了此世——连同天神、魔罗和梵天,此世界连同沙门和婆罗门、天神和人类——并将其告知他人。 |
| So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. |
He teaches Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And he reveals a spiritual practice that’s entirely full and pure. |
他教导的佛法,初善、中善、后善,意义深刻,措辞优美。他揭示的修行是完全圆满和纯净的。 |
| Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī”ti. |
It’s good to see such perfected ones.” |
见到这样的圆满者是好事。” |
| Atha kho opāsādakā brāhmaṇagahapatikā opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena devavanaṃ sālavanaṃ. |
Then, having departed Opāsāda, they formed into companies and headed north to the God’s Grove. |
然后,他们离开奥帕萨达,结伴北上,前往天神林。 |
| Tena kho pana samayena caṅkī brāhmaṇo uparipāsāde divāseyyaṃ upagato. |
Now at that time the brahmin Caṅkī had retired to the upper floor of his stilt longhouse for his midday nap. |
当时,婆罗门昌基已退到他的高脚长屋上层午休。 |
| Addasā kho caṅkī brāhmaṇo opāsādake brāhmaṇagahapatike opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūte uttarenamukhaṃ yena devavanaṃ sālavanaṃ tenupasaṅkamante. |
He saw the brahmins and householders heading for the God’s Grove, |
他看到婆罗门和居士们正前往天神林, |
| Disvā khattaṃ āmantesi: |
and addressed his steward: |
便对他的管家说: |
| “kiṃ nu kho, bho khatte, opāsādakā brāhmaṇagahapatikā opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena devavanaṃ sālavanan”ti? |
“My steward, why are the brahmins and householders heading north for the God’s Grove?” |
“我的管家,婆罗门和居士们为什么都往北去天神林?” |
| “Atthi, bho caṅkī, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ opāsādaṃ anuppatto, opāsāde viharati uttarena opāsādaṃ devavane sālavane. |
“The ascetic Gotama has arrived at Opāsāda together with a large Saṅgha of monks. He is staying in the God’s Grove to the north. |
“沙门乔达摩与大比丘僧伽已来到奥帕萨达。他住在北方的天神林中。 |
| Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato: |
He has this good reputation: |
他有这样的美誉: |
| ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. |
‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those who wish to train, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’ |
‘那位世尊是阿罗汉、正等正觉者、明行足、善逝、世间解、无上士、调御丈夫、天人师、佛、世尊。’ |
| Tamete bhavantaṃ gotamaṃ dassanāya gacchantī”ti. |
They’re going to see that Master Gotama.” |
他们要去见那位乔达摩大师。” |
| “Tena hi, bho khatte, yena opāsādakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā opāsādake brāhmaṇagahapatike evaṃ vadehi: |
“Well then, go to the brahmins and householders and say to them: |
“那么,你去对那些婆罗门和居士们说: |
| ‘caṅkī, bho, brāhmaṇo evamāha— |
“Sirs, the brahmin Caṅkī asks |
‘诸位,婆罗门昌基请你们稍等,他也要去见沙门乔达摩。’” |
| āgamentu kira bhonto, caṅkīpi brāhmaṇo samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissatī’”ti. |
you to wait, as he will also go to see the ascetic Gotama.” |
“是的,老爷。”管家回答道,并照做了。 |
| “Evaṃ, bho”ti kho so khatto caṅkissa brāhmaṇassa paṭissutvā yena opāsādakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā opāsādake brāhmaṇagahapatike etadavoca: |
“Yes, sir,” replied the steward, and did as he was asked. |
|
| “caṅkī, bho, brāhmaṇo evamāha: |
|
|
| ‘āgamentu kira bhonto, caṅkīpi brāhmaṇo samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissatī’”ti. |
|
|
| Tena kho pana samayena nānāverajjakānaṃ brāhmaṇānaṃ pañcamattāni brāhmaṇasatāni opāsāde paṭivasanti kenacideva karaṇīyena. |
Now at that time around five hundred brahmins from abroad were residing in Opāsāda on some business. |
当时,大约有五百名来自国外的婆罗门,因某些事务而居住在奥帕萨达。 |
| Assosuṃ kho te brāhmaṇā: |
They heard that |
他们听说 |
| “caṅkī kira brāhmaṇo samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissatī”ti. |
the brahmin Caṅkī was going to see the ascetic Gotama. |
婆罗门昌基要去见沙门乔达摩。 |
| Atha kho te brāhmaṇā yena caṅkī brāhmaṇo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā caṅkiṃ brāhmaṇaṃ etadavocuṃ: |
They approached Caṅkī and said to him: |
他们走近昌基,对他说: |
| “saccaṃ kira bhavaṃ caṅkī samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissatī”ti? |
“Is it really true that you are going to see the ascetic Gotama?” |
“你要去见沙门乔达摩是真的吗?” |
| “Evaṃ kho me, bho, hoti: |
“Yes, gentlemen, it is true.” |
“是的,诸位,是真的。” |
| ‘ahaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissāmī’”ti. |
|
|
| “Mā bhavaṃ caṅkī samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkami. |
“Please don’t! |
“请不要去! |
| Na arahati bhavaṃ caṅkī samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; |
It’s not appropriate for you to go to see the ascetic Gotama; |
您去见沙门乔达摩是不合适的; |
| samaṇotveva gotamo arahati bhavantaṃ caṅkiṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. |
it’s appropriate that he comes to see you. |
他来见您才是合适的。 |
| Bhavañhi caṅkī ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. |
You are well born on both your mother’s and father’s side, of pure descent, irrefutable and impeccable in questions of ancestry back to the seventh paternal generation. |
您母系和父系都出身高贵,血统纯正,追溯到第七代父系祖先,都无可辩驳,无可指摘。 |
| Yampi bhavaṃ caṅkī ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, imināpaṅgena na arahati bhavaṃ caṅkī samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; |
For this reason it’s not appropriate for you to go to see the ascetic Gotama; |
因此,您去见沙门乔达摩是不合适的; |
| samaṇotveva gotamo arahati bhavantaṃ caṅkiṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. |
it’s appropriate that he comes to see you. |
他来见您才是合适的。 |
| Bhavañhi caṅkī aḍḍho mahaddhano mahābhogo … pe … |
You’re rich, affluent, and wealthy. … |
您富有、富裕、财力雄厚。…… |
| bhavañhi caṅkī tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo … pe … |
You recite and remember the hymns, and are an expert in the three Vedas, together with their vocabularies, ritual, phonology and etymology, and the testament as fifth. You know philology and grammar, and are well versed in cosmology and the marks of a great man. … |
您能背诵并记住赞美诗,精通三吠陀,连同其词汇、仪式、语音学和词源学,以及作为第五部的圣典。您精通语文学和语法,并且精通宇宙学和伟人的相貌。…… |
| bhavañhi caṅkī abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya … pe … |
You are attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty. You are magnificent, splendid, remarkable to behold. … |
您英俊、好看、可爱,美貌超群。您光彩照人、华丽、引人注目。…… |
| bhavañhi caṅkī sīlavā vuddhasīlī vuddhasīlena samannāgato … pe … |
You are ethical, mature in ethical conduct. … |
您有道德,道德行为成熟。…… |
| bhavañhi caṅkī kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā … pe … |
You’re a good speaker, with a polished, clear, and articulate voice that expresses the meaning. … |
您能言善道,声音圆润、清晰、发音准确,能表达出意义。…… |
| bhavañhi caṅkī bahūnaṃ ācariyapācariyo, tīṇi māṇavakasatāni mante vāceti … pe … |
You teach the teachers of many, and teach three hundred students to recite the hymns. … |
您是许多老师的老师,教导三百名学生背诵赞美诗。…… |
| bhavañhi caṅkī rañño pasenadissa kosalassa sakkato garukato mānito pūjito apacito … pe … |
You’re honored, respected, revered, venerated, and esteemed by King Pasenadi of Kosala |
您受到憍萨罗国王波塞那底 |
| bhavañhi caṅkī brāhmaṇassa pokkharasātissa sakkato garukato mānito pūjito apacito … pe … |
and the brahmin Pokkharasāti. … |
和婆罗门波克卡拉萨帝的尊敬、敬仰、尊崇、崇拜和推崇。…… |
| bhavañhi caṅkī opāsādaṃ ajjhāvasati sattussadaṃ satiṇakaṭṭhodakaṃ sadhaññaṃ rājabhoggaṃ raññā pasenadinā kosalena dinnaṃ rājadāyaṃ brahmadeyyaṃ. |
You live in Opāsāda, a crown property given by King Pasenadi of Kosala, teeming with living creatures, full of hay, wood, water, and grain, a royal endowment of the highest quality. |
您居住在奥帕萨达,这是憍萨罗国王波塞那底赐予的王室地产,生机勃勃,充满干草、木材、水和谷物,是最高品质的王室恩赐。 |
| Yampi bhavaṃ caṅkī opāsādaṃ ajjhāvasati sattussadaṃ satiṇakaṭṭhodakaṃ sadhaññaṃ rājabhoggaṃ raññā pasenadinā kosalena dinnaṃ rājadāyaṃ brahmadeyyaṃ, imināpaṅgena na arahati bhavaṃ caṅkī samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; |
For all these reasons it’s not appropriate for you to go to see the ascetic Gotama; |
所有这些原因都表明,您去见沙门乔达摩是不合适的; |
| samaṇotveva gotamo arahati bhavantaṃ caṅkiṃ dassanāya upasaṅkamitun”ti. |
it’s appropriate that he comes to see you.” |
他来见您才是合适的。” |
| Evaṃ vutte, caṅkī brāhmaṇo te brāhmaṇe etadavoca: |
When they had spoken, Caṅkī said to those brahmins: |
当他们说完后,昌基对那些婆罗门说: |
| “tena hi, bho, mamapi suṇātha, yathā mayameva arahāma taṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; |
“Well then, gentlemen, listen to why it’s appropriate for me to go to see the ascetic Gotama, |
“那么,诸位,请听我说,为什么我去见沙门乔达摩是合适的, |
| na tveva arahati so bhavaṃ gotamo amhākaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. |
and it’s not appropriate for him to come to see me. |
而他来见我则不合适。 |
| Samaṇo khalu, bho, gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. |
He is well born on both his mother’s and father’s side, of pure descent, irrefutable and impeccable in questions of ancestry back to the seventh paternal generation. |
他母系和父系都出身高贵,血统纯正,追溯到第七代父系祖先,都无可辩驳,无可指摘。 |
| Yampi, bho, samaṇo gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, imināpaṅgena na arahati so bhavaṃ gotamo amhākaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; |
For this reason it’s not appropriate for the ascetic Gotama to come to see me; |
因此,沙门乔达摩来见我是不合适的; |
| atha kho mayameva arahāma taṃ bhavantaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. |
rather, it’s appropriate for me to go to see him. |
相反,我去见他才是合适的。 |
| Samaṇo khalu, bho, gotamo opāsādaṃ anuppatto opāsāde viharati uttarena opāsādaṃ devavane sālavane. |
The ascetic Gotama has arrived to stay in the God’s Grove to the north of Opāsāda. |
沙门乔达摩已来到奥帕萨达北方的天神林居住。 |
| Ye kho te samaṇā vā brāhmaṇā vā amhākaṃ gāmakkhettaṃ āgacchanti, atithī no te honti. |
Any ascetic or brahmin who comes to stay in our village district is our guest, |
任何来到我们村庄区域居住的沙门或婆罗门都是我们的客人, |
| Atithī kho panamhehi sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā. |
and should be honored and respected as such. |
应该受到这样的尊敬和礼遇。 |
| Yampi samaṇo gotamo opāsādaṃ anuppatto opāsāde viharati uttarena opāsādaṃ devavane sālavane, atithimhākaṃ samaṇo gotamo. |
|
|
| Atithi kho panamhehi sakkātabbo garukātabbo mānetabbo pūjetabbo. |
|
|
| Imināpaṅgena na arahati so bhavaṃ gotamo amhākaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; |
For this reason, too, it’s not appropriate for Master Gotama to come to see me, |
也因此,乔达摩大师来见我是不合适的, |
| atha kho mayameva arahāma taṃ bhavantaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. |
rather, it’s appropriate for me to go to see him. |
相反,我去见他才是合适的。 |
| Ettake kho ahaṃ, bho, tassa bhoto gotamassa vaṇṇe pariyāpuṇāmi, no ca kho so bhavaṃ gotamo ettakavaṇṇo; |
This is the extent of Master Gotama’s praise that I have learned. But his praises are not confined to this, |
这就是我所知道的乔达摩大师的赞美之词。但对他的赞美并不仅限于此, |
| aparimāṇavaṇṇo hi so bhavaṃ gotamo. |
for the praise of Master Gotama is limitless. |
因为对乔达摩大师的赞美是无限的。 |
| Ekamekenapi tena aṅgena samannāgato na arahati, so bhavaṃ gotamo amhākaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ; |
The possession of even a single one of these factors makes it inappropriate for Master Gotama to come to see me, |
只要具备这些因素中的任何一个,就足以让乔达摩大师来见我是不合适的, |
| atha kho mayameva arahāma taṃ bhavantaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamitunti. |
rather, it’s appropriate for me to go to see him. |
相反,我去见他才是合适的。 |
| Tena hi, bho, sabbeva mayaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissāmā”ti. |
Well then, gentlemen, let’s all go to see the ascetic Gotama.” |
那么,诸位,让我们一起去见沙门乔达摩吧。” |
| Atha kho caṅkī brāhmaṇo mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. |
Then Caṅkī together with a large group of brahmins went to the Buddha and exchanged greetings with him. |
于是,昌基与一大群婆罗门一同前往佛陀处,并与他互相问候。 |
| Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. |
When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side. |
问候和礼貌的交谈结束后,他坐到一边。 |
| Tena kho pana samayena bhagavā vuddhehi vuddhehi brāhmaṇehi saddhiṃ kiñci kiñci kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā nisinno hoti. |
Now at that time the Buddha was sitting engaged in some polite conversation together with some very senior brahmins. |
那时,佛陀正与一些非常年长的婆罗门进行着礼貌的交谈。 |
| Tena kho pana samayena kāpaṭiko nāma māṇavo daharo vuttasiro soḷasavassuddesiko jātiyā, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti. |
Now at that time the brahmin student Kāpaṭika was sitting in that assembly. He was young, just tonsured; he was sixteen years old. He was an expert in the three Vedas, together with their vocabularies, ritual, phonology and etymology, and the testament as fifth. He knew philology and grammar, and was well versed in cosmology and the marks of a great man. |
当时,婆罗门学生卡帕蒂卡也在那个集会中。他很年轻,刚剃度,十六岁。他精通三吠陀,连同其词汇、仪式、语音学和词源学,以及作为第五部的圣典。他精通语文学和语法,并且精通宇宙学和伟人的相貌。 |
| So vuddhānaṃ vuddhānaṃ brāhmaṇānaṃ bhagavatā saddhiṃ mantayamānānaṃ antarantarā kathaṃ opāteti. |
While the senior brahmins were conversing together with the Buddha, he interrupted. |
当那些年长的婆罗门正与佛陀交谈时,他插嘴了。 |
| Atha kho bhagavā kāpaṭikaṃ māṇavaṃ apasādeti: |
Then the Buddha rebuked Kāpaṭika: |
于是佛陀斥责卡帕蒂卡: |
| “māyasmā bhāradvājo vuddhānaṃ vuddhānaṃ brāhmaṇānaṃ mantayamānānaṃ antarantarā kathaṃ opātetu. |
“Venerable Bhāradvāja, don’t interrupt the senior brahmins. |
“尊者婆罗堕阇,不要打断年长的婆罗门。 |
| Kathāpariyosānaṃ āyasmā bhāradvājo āgametū”ti. |
Wait until they’ve finished speaking.” |
等他们说完。” |
| Evaṃ vutte, caṅkī brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca: |
When he had spoken, Caṅkī said to the Buddha: |
当他说完后,昌基对佛陀说: |
| “mā bhavaṃ gotamo kāpaṭikaṃ māṇavaṃ apasādesi. |
“Master Gotama, don’t rebuke the student Kāpaṭika. |
“乔达摩大师,不要斥责学生卡帕蒂卡。 |
| kulaputto ca kāpaṭiko māṇavo, bahussuto ca kāpaṭiko māṇavo, paṇḍito ca kāpaṭiko māṇavo, kalyāṇavākkaraṇo ca kāpaṭiko māṇavo, pahoti ca kāpaṭiko māṇavo bhotā gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetun”ti. |
He’s respectable, learned, astute, a good speaker. He’s capable of having a dialogue with Master Gotama about this.” |
他受人尊敬,博学多才,机敏,能言善道。他有能力与乔达摩大师就此事进行对话。” |
| Atha kho bhagavato etadahosi: |
Then it occurred to the Buddha: |
于是佛陀心想: |
| “addhā kho kāpaṭikassa māṇavassa tevijjake pāvacane kathā bhavissati. |
“Clearly the student Kāpaṭika will talk about the scriptural heritage of the three Vedas. |
“显然,学生卡帕蒂卡会谈论三吠陀的圣典传承。 |
| Tathā hi naṃ brāhmaṇā sampurekkharontī”ti. |
That’s why they put him at the front.” |
这就是为什么他们把他放在前面。” |
| Atha kho kāpaṭikassa māṇavassa etadahosi: |
Then Kāpaṭika thought: |
然后卡帕蒂卡心想: |
| “yadā me samaṇo gotamo cakkhuṃ upasaṃharissati, athāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ pañhaṃ pucchissāmī”ti. |
“When the ascetic Gotama looks at me, I’ll ask him a question.” |
“当沙门乔达摩看着我时,我就问他一个问题。” |
| Atha kho bhagavā kāpaṭikassa māṇavassa cetasā cetoparivitakkamaññāya yena kāpaṭiko māṇavo tena cakkhūni upasaṃhāsi. |
Then the Buddha, knowing what Kāpaṭika was thinking, looked at him. |
于是佛陀知晓卡帕蒂卡心中所想,便看着他。 |
| Atha kho kāpaṭikassa māṇavassa etadahosi: |
Then Kāpaṭika thought: |
卡帕蒂卡心想: |
| “samannāharati kho maṃ samaṇo gotamo. |
“The ascetic Gotama is engaging with me. |
“沙门乔达摩正在与我互动。 |
| Yannūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ pañhaṃ puccheyyan”ti. |
Why don’t I ask him a question?” |
我何不问他一个问题呢?” |
| Atha kho kāpaṭiko māṇavo bhagavantaṃ etadavoca: |
Then he said: |
于是他说: |
| “yadidaṃ, bho gotama, brāhmaṇānaṃ porāṇaṃ mantapadaṃ itihitihaparamparāya piṭakasampadāya, tattha ca brāhmaṇā ekaṃsena niṭṭhaṃ gacchanti: |
“Master Gotama, regarding that which by the lineage of testament and by canonical authority is the traditional hymnal of the brahmins, the brahmins come to the definite conclusion: |
“乔达摩大师,关于那些通过圣典传承和经典权威,作为婆罗门传统赞美诗的东西,婆罗门们得出了明确的结论: |
| ‘idameva saccaṃ, moghamaññan’ti. |
‘This is the only truth, other ideas are stupid.’ |
‘这是唯一的真理,其他观点都是愚蠢的。’ |
| Idha bhavaṃ gotamo kimāhā”ti? |
What do you say about this?” |
您对此有何看法?” |
| “Kiṃ pana, bhāradvāja, atthi koci brāhmaṇānaṃ ekabrāhmaṇopi yo evamāha: |
“Well, Bhāradvāja, is there even a single one of the brahmins who says this: |
“那么,婆罗堕阇,有没有任何一位婆罗门这样说: |
| ‘ahametaṃ jānāmi, ahametaṃ passāmi. |
‘I know this, I see this: |
‘我知道这个,我看到这个: |
| Idameva saccaṃ, moghamaññan’”ti? |
this is the only truth, other ideas are stupid’?” |
这是唯一的真理,其他观点都是愚蠢的’?” |
| “No hidaṃ, bho gotama”. |
“No, Master Gotama.” |
“没有,乔达摩大师。” |
| “Kiṃ pana, bhāradvāja, atthi koci brāhmaṇānaṃ ekācariyopi, ekācariyapācariyopi, yāva sattamā ācariyamahayugāpi, yo evamāha: |
“Well, is there even a single teacher of the brahmins, or a teacher’s teacher, or anyone back to the seventh generation of teachers, who says this: |
“那么,有没有任何一位婆罗门的老师,或老师的老师,或追溯到第七代的老师,这样说: |
| ‘ahametaṃ jānāmi, ahametaṃ passāmi. |
‘I know this, I see this: |
‘我知道这个,我看到这个: |
| Idameva saccaṃ, moghamaññan’”ti? |
this is the only truth, other ideas are stupid’?” |
这是唯一的真理,其他观点都是愚蠢的’?” |
| “No hidaṃ, bho gotama”. |
“No, Master Gotama.” |
“没有,乔达摩大师。” |
| “Kiṃ pana, bhāradvāja, yepi te brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro yesamidaṃ etarahi brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ pavuttaṃ samihitaṃ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṃ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, |
“Well, what of the ancient hermits of the brahmins, namely Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu? They were the authors and propagators of the hymns, whose hymnal was sung and propagated and compiled in ancient times. These days, brahmins continue to sing and chant it. They continue chanting what was chanted and teaching what was taught. |
“那么,古代婆罗门的隐士,即阿塔卡、瓦马卡、瓦马提婆、维萨米塔、亚马达吉、安吉拉萨、婆罗堕阇、瓦塞塔、卡萨帕和巴古呢?他们是赞美诗的作者和传播者,他们的赞美诗在古代被传唱、传播和汇编。如今,婆罗门们仍然传唱着它。他们继续唱诵所传唱的,教导所教导的。 |
| tepi evamāhaṃsu: |
Did even they say: |
他们是否曾说过: |
| ‘mayametaṃ jānāma, mayametaṃ passāma. |
‘We know this, we see this: |
‘我们知道这个,我们看到这个: |
| Idameva saccaṃ, moghamaññan’”ti? |
this is the only truth, other ideas are stupid’?” |
这是唯一的真理,其他观点都是愚蠢的’?” |
| “No hidaṃ, bho gotama”. |
“No, Master Gotama.” |
“没有,乔达摩大师。” |
| “Iti kira, bhāradvāja, natthi koci brāhmaṇānaṃ ekabrāhmaṇopi yo evamāha: |
“So, Bhāradvāja, it seems that there is not a single one of the brahmins, |
“所以,婆罗堕阇,看来没有任何一位婆罗门, |
| ‘ahametaṃ jānāmi, ahametaṃ passāmi. |
|
|
| Idameva saccaṃ, moghamaññan’ti; |
|
|
| natthi koci brāhmaṇānaṃ ekācariyopi ekācariyapācariyopi, yāva sattamā ācariyamahayugāpi, yo evamāha: |
not even anyone back to the seventh generation of teachers, |
甚至追溯到第七代的老师, |
| ‘ahametaṃ jānāmi, ahametaṃ passāmi. |
|
|
| Idameva saccaṃ, moghamaññan’ti; |
|
|
| yepi te brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro yesamidaṃ etarahi brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ pavuttaṃ samihitaṃ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṃ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, tepi na evamāhaṃsu: |
nor even the ancient hermits of the brahmins who say: |
甚至古代婆罗门的隐士也没有说过: |
| ‘mayametaṃ jānāma, mayametaṃ passāma. |
‘We know this, we see this: |
‘我们知道这个,我们看到这个: |
| Idameva saccaṃ, moghamaññan’ti. |
this is the only truth, other ideas are stupid.’ |
这是唯一的真理,其他观点都是愚蠢的。’ |
| Seyyathāpi, bhāradvāja, andhaveṇi paramparāsaṃsattā purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati; |
Suppose there was a queue of blind men, each holding the one in front: the first one does not see, the middle one does not see, and the last one does not see. |
假设有一队盲人,每个人都拉着前面的人:第一个看不见,中间的看不见,最后一个也看不见。 |
| evameva kho, bhāradvāja, andhaveṇūpamaṃ maññe brāhmaṇānaṃ bhāsitaṃ sampajjati—purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati. |
In the same way, it seems to me that the brahmins’ statement turns out to be like a queue of blind men: the first one does not see, the middle one does not see, and the last one does not see. |
同样地,在我看来,婆罗门的说法就像一队盲人:第一个看不见,中间的看不见,最后一个也看不见。 |
| Taṃ kiṃ maññasi, bhāradvāja, |
What do you think, Bhāradvāja? |
你觉得呢,婆罗堕阇? |
| nanu evaṃ sante brāhmaṇānaṃ amūlikā saddhā sampajjatī”ti? |
This being so, doesn’t the brahmins’ justifiable-trust turn out to be baseless?” |
既然如此,婆罗门的正当信任不就毫无根据了吗?” |
| “Na khvettha, bho gotama, brāhmaṇā saddhāyeva payirupāsanti, anussavāpettha brāhmaṇā payirupāsantī”ti. |
“The brahmins don’t just honor this because of justifiable-trust, but also because of oral transmission.” |
“婆罗门们不仅因为正当信任而尊重这个,也因为口头传承。” |
| “Pubbeva kho tvaṃ, bhāradvāja, saddhaṃ agamāsi, anussavaṃ idāni vadesi. |
“First you relied on justifiable-trust, now you speak of oral tradition. |
“你先是依赖正当信任,现在你又谈到口头传承。 |
| Pañca kho ime, bhāradvāja, dhammā diṭṭheva dhamme dvedhā vipākā. |
These five dharmas can be seen to turn out in two different ways. |
这五种法可以有两种不同的结果。 |
| Katame pañca? |
What five? |
哪五种? |
| Saddhā, ruci, anussavo, ākāraparivitakko, diṭṭhinijjhānakkhanti— |
justifiable-trust, personal preference, oral tradition, reasoned thinking, and acceptance of a view after jhāna meditating on the view. |
正当信任、个人偏好、口头传承、理性思考,以及在禅定思惟某个观点后接受该观点。 |
| ime kho, bhāradvāja, pañca dhammā diṭṭheva dhamme dvedhā vipākā. |
|
|
| Api ca, bhāradvāja, susaddahitaṃyeva hoti, tañca hoti rittaṃ tucchaṃ musā; |
Even though you have relied on justifiable-trust in something, it may be void, hollow, and false. |
即使你依赖正当信任,它也可能是空洞、虚假和错误的。 |
| no cepi susaddahitaṃ hoti, tañca hoti bhūtaṃ tacchaṃ anaññathā. |
And even if you didn’t rely on justifiable-trust in something, it may be true and real, not otherwise. |
即使你不依赖正当信任,它也可能是真实和实际的,并非相反。 |
| Api ca, bhāradvāja, surucitaṃyeva hoti … pe … |
Even though you have a strong preference for something … |
即使你对某事有强烈的偏好…… |
| svānussutaṃyeva hoti … pe … |
something may be accurately transmitted … |
某事可能被准确地传承…… |
| suparivitakkitaṃyeva hoti … pe … |
something may be well investigated with thought … |
某事可能通过思考得到很好的考察…… |
| sunijjhāyitaṃyeva hoti, tañca hoti rittaṃ tucchaṃ musā; |
something may be well jhāna meditated on, it may be void, hollow, and false. |
某事可能在禅定中得到很好的思惟,但它也可能是空洞、虚假和错误的。 |
| no cepi sunijjhāyitaṃ hoti, tañca hoti bhūtaṃ tacchaṃ anaññathā. |
And even if something is not well jhāna meditated on, it may be true and real, not otherwise. |
即使某事没有得到很好的禅定思惟,它也可能是真实和实际的,并非相反。 |
| Saccamanurakkhatā, bhāradvāja, viññunā purisena nālamettha ekaṃsena niṭṭhaṃ gantuṃ: |
For a sensible person who is preserving truth this is not sufficient to come to the definite conclusion: |
对于一个明智的、维护真理的人来说,这不足以得出明确的结论: |
| ‘idameva saccaṃ, moghamaññan’”ti. |
‘This is the only truth, other ideas are stupid.’” |
“这是唯一的真理,其他观点都是愚蠢的。” |
| “Kittāvatā pana, bho gotama, saccānurakkhaṇā hoti, kittāvatā saccamanurakkhati? |
“But Master Gotama, how do you define the preservation of truth?” |
“但是乔达摩大师,您如何定义维护真理呢?” |
| Saccānurakkhaṇaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā”ti. |
|
|
| “Saddhā cepi, bhāradvāja, purisassa hoti; |
“If a person is [relying on] justifiable-trust, |
“如果一个人是[依赖]正当信任, |
| ‘evaṃ me saddhā’ti— |
they preserve truth by saying, ‘on the basis of my justifiable-trust [in something].’ |
他们通过说‘基于我的正当信任[某事]’来维护真理。 |
| iti vadaṃ saccamanurakkhati, na tveva tāva ekaṃsena niṭṭhaṃ gacchati: |
But they don’t yet come to the definite conclusion: |
但他们尚未得出明确的结论: |
| ‘idameva saccaṃ, moghamaññan’ti (). |
‘This is the only truth, other ideas are stupid.’ |
‘这是唯一的真理,其他观点都是愚蠢的。’ |
| Ruci cepi, bhāradvāja, purisassa hoti … pe … |
If a person has a preference … |
如果一个人有偏好…… |
| anussavo cepi, bhāradvāja, purisassa hoti … pe … |
or has received an oral transmission … |
或者接受了口头传承…… |
| ākāraparivitakko cepi, bhāradvāja, purisassa hoti … pe … |
or has a reasoned thought about something … |
或者对某事有理性思考…… |
| diṭṭhinijjhānakkhanti cepi, bhāradvāja, purisassa hoti; |
or has accepted a view after jhāna meditating on the view, |
或者在禅定思惟某个观点后接受了该观点, |
| ‘evaṃ me diṭṭhinijjhānakkhantī’ti— |
they preserve truth by saying, ‘Such is the view I have accepted after jhāna meditating on the view.’ |
他们通过说‘这就是我在禅定思惟该观点后所接受的观点’来维护真理。 |
| iti vadaṃ saccamanurakkhati, na tveva tāva ekaṃsena niṭṭhaṃ gacchati: |
But they don’t yet come to the definite conclusion: |
但他们尚未得出明确的结论: |
| ‘idameva saccaṃ, moghamaññan’ti. |
‘This is the only truth, other ideas are stupid.’ |
‘这是唯一的真理,其他观点都是愚蠢的。’ |
| Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṃ saccānurakkhaṇaṃ paññapema; |
That’s how the preservation of truth is defined, Bhāradvāja. I describe the preservation of truth as defined in this way. |
这就是维护真理的定义,婆罗堕阇。我将维护真理定义为这样。 |
| na tveva tāva saccānubodho hotī”ti. |
But this is not yet the awakening to the truth.” |
但这尚未是真理的觉醒。” |
| “Idha, bhāradvāja, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. |
“Bhāradvāja, take the case of a monk living supported by a town or village. |
“婆罗堕阇,以比丘居住在城镇或村庄为例。 |
| Tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā tīsu dhammesu samannesati— |
A householder or their child approaches and scrutinizes them for three kinds of things: |
一家之主或其子女走上前去,仔细审视他们三类事情: |
| lobhanīyesu dhammesu, dosanīyesu dhammesu, mohanīyesu dhammesu. |
things that arouse greed, things that provoke hate, and things that promote delusion. |
引起贪欲的事物,引发瞋恨的事物,以及助长愚痴的事物。 |
| Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā lobhanīyā dhammā yathārūpehi lobhanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya— |
‘Does this venerable have any Dharmas that arouse greed? Such Dharmas that, were their mind to be overwhelmed by them, they might say |
“这位尊者是否有任何会引起贪欲的法?这样的法,如果他们的心被它们压倒,他们可能会说 |
| jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya— |
that they know, even though they don’t know, or that they see, even though they don’t see; |
他们知道,即使他们不知道,或者他们看到,即使他们没有看到; |
| passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti? |
or that they might encourage others to do what is for their lasting harm and suffering?’ |
或者他们可能会鼓励他人做那些会给他们带来持久伤害和痛苦的事情?” |
| Tamenaṃ samannesamāno evaṃ jānāti: |
Scrutinizing them they find: |
审视他们后发现: |
| ‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā lobhanīyā dhammā yathārūpehi lobhanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya— |
‘This venerable has no such Dharmas that arouse greed. |
“这位尊者没有任何会引起贪欲的法。 |
| jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya— |
|
|
| passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. |
|
|
| Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṃ aluddhassa. |
Rather, that venerable has bodily and verbal behavior like that of someone without greed. |
相反,这位尊者的身体和言语行为像一个没有贪欲的人。 |
| Yaṃ kho pana ayamāyasmā dhammaṃ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo; |
And the dharma that they teach is deep, hard to see, hard to understand, peaceful, sublime, beyond the scope of reason, subtle, comprehensible to the astute. |
他们所教导的法深奥、难以见到、难以理解、平静、崇高、超越理性范围、微妙、能被 astute 者理解。 |
| na so dhammo sudesiyo luddhenā’ti. |
It’s not easy for someone with greed to teach this.’ |
贪欲缠身的人不容易教导这个。” |
| Yato naṃ samannesamāno visuddhaṃ lobhanīyehi dhammehi samanupassati tato naṃ uttari samannesati dosanīyesu dhammesu. |
Scrutinizing them in this way they see that they are purified of Dharmas that arouse greed. Next, they search them for Dharmas that provoke hate. |
他们这样审视后,看到他们已清除了引起贪欲的法。接下来,他们审视他们是否有引起瞋恨的法。 |
| Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā dosanīyā dhammā yathārūpehi dosanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya— |
‘Does this venerable have any Dharmas that provoke hate? Such Dharmas that, were their mind to be overwhelmed by them, they might say |
“这位尊者是否有任何会引起瞋恨的法?这样的法,如果他们的心被它们压倒,他们可能会说 |
| jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya— |
that they know, even though they don’t know, or that they see, even though they don’t see; |
他们知道,即使他们不知道,或者他们看到,即使他们没有看到; |
| passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti? |
or that they might encourage others to do what is for their lasting harm and suffering?’ |
或者他们可能会鼓励他人做那些会给他们带来持久伤害和痛苦的事情?” |
| Tamenaṃ samannesamāno evaṃ jānāti: |
Scrutinizing them they find: |
审视他们后发现: |
| ‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā dosanīyā dhammā yathārūpehi dosanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya— |
‘This venerable has no such Dharmas that provoke hate. |
“这位尊者没有任何会引起瞋恨的法。 |
| jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya— |
|
|
| passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. |
|
|
| Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṃ aduṭṭhassa. |
Rather, that venerable has bodily and verbal behavior like that of someone without hate. |
相反,这位尊者的身体和言语行为像一个没有瞋恨的人。 |
| Yaṃ kho pana ayamāyasmā dhammaṃ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo; |
And the dharma that they teach is deep, hard to see, hard to understand, peaceful, sublime, beyond the scope of reason, subtle, comprehensible to the astute. |
他们所教导的法深奥、难以见到、难以理解、平静、崇高、超越理性范围、微妙、能被 astute 者理解。 |
| na so dhammo sudesiyo duṭṭhenā’ti. |
It’s not easy for someone with hate to teach this.’ |
瞋恨缠身的人不容易教导这个。” |
| Yato naṃ samannesamāno visuddhaṃ dosanīyehi dhammehi samanupassati, tato naṃ uttari samannesati mohanīyesu dhammesu. |
Scrutinizing them in this way they see that they are purified of Dharmas that provoke hate. Next, they scrutinize them for Dharmas that promote delusion. |
他们这样审视后,看到他们已清除了引起瞋恨的法。接下来,他们审视他们是否有助长愚痴的法。 |
| Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā mohanīyā dhammā yathārūpehi mohanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya— |
‘Does this venerable have any Dharmas that promote delusion? Such Dharmas that, were their mind to be overwhelmed by them, they might say |
“这位尊者是否有任何会助长愚痴的法?这样的法,如果他们的心被它们压倒,他们可能会说 |
| jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya— |
that they know, even though they don’t know, or that they see, even though they don’t see; |
他们知道,即使他们不知道,或者他们看到,即使他们没有看到; |
| passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti? |
or that they might encourage others to do what is for their lasting harm and suffering?’ |
或者他们可能会鼓励他人做那些会给他们带来持久伤害和痛苦的事情?” |
| Tamenaṃ samannesamāno evaṃ jānāti: |
Scrutinizing them they find: |
审视他们后发现: |
| ‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā mohanīyā dhammā yathārūpehi mohanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṃ vā vadeyya— |
‘This venerable has no such Dharmas that promote delusion. |
“这位尊者没有任何会助长愚痴的法。 |
| jānāmīti, apassaṃ vā vadeyya— |
|
|
| passāmīti, paraṃ vā tadatthāya samādapeyya yaṃ paresaṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. |
|
|
| Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṃ amūḷhassa. |
Rather, that venerable has bodily and verbal behavior like that of someone without delusion. |
相反,这位尊者的身体和言语行为像一个没有愚痴的人。 |
| Yaṃ kho pana ayamāyasmā dhammaṃ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo; |
And the dharma that they teach is deep, hard to see, hard to understand, peaceful, sublime, beyond the scope of reason, subtle, comprehensible to the astute. |
他们所教导的法深奥、难以见到、难以理解、平静、崇高、超越理性范围、微妙、能被 astute 者理解。 |
| na so dhammo sudesiyo mūḷhenā’ti. |
It’s not easy for someone with delusion to teach this.’ |
愚痴缠身的人不容易教导这个。” |
| Yato naṃ samannesamāno visuddhaṃ mohanīyehi dhammehi samanupassati; |
Scrutinizing them in this way they see that they are purified of Dharmas that promote delusion. |
他们这样审视后,看到他们已清除了助长愚痴的法。 |
| atha tamhi saddhaṃ niveseti, saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamanto payirupāsati, payirupāsanto sotaṃ odahati, ohitasoto dhammaṃ suṇāti, sutvā dhammaṃ dhāreti, dhatānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhati, atthaṃ upaparikkhato dhammā nijjhānaṃ khamanti, dhammanijjhānakkhantiyā sati chando jāyati, chandajāto ussahati, ussahitvā tuleti, tulayitvā padahati, pahitatto samāno kāyena ceva paramasaccaṃ sacchikaroti paññāya ca naṃ ativijjha passati. |
Next, they place justifiable-trust in them. When justifiable-trust has arisen they approach the teacher. They pay homage, lend an ear, hear the Dharmas, remember the Dharmas, equanimously-observe their meaning, and accept them after jhāna meditating on those Dharmas [with third jhāna or higher]. Then enthusiasm springs up; they make an effort, scrutinize, and persevere. Persevering, they directly realize the ultimate truth, and see it with penetrating wisdom. |
接下来,他们对他们产生正当信任。当正当信任产生后,他们走近老师。他们恭敬地礼拜,侧耳倾听,听闻佛法,忆念佛法,平等观察其意义,并在禅定思惟那些佛法[以第三禅或更高]后接受它们。然后,热情油然而生;他们努力,审视,并坚持不懈。坚持不懈,他们直接证悟究竟真理,并以穿透性智慧看到它。 |
| Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānubodho hoti, ettāvatā saccamanubujjhati, ettāvatā ca mayaṃ saccānubodhaṃ paññapema; |
That’s how the awakening to truth is defined, Bhāradvāja. I describe the awakening to truth as defined in this way. |
这就是真理的觉醒的定义,婆罗堕阇。我将真理的觉醒定义为这样。 |
| na tveva tāva saccānuppatti hotī”ti. |
But this is not yet the arrival at the truth.” |
但这尚未是真理的抵达。” |
| “Ettāvatā, bho gotama, saccānubodho hoti, ettāvatā saccamanubujjhati, ettāvatā ca mayaṃ saccānubodhaṃ pekkhāma. |
“That’s how the awakening to truth is defined, Master Gotama. I regard the awakening to truth as defined in this way. |
“这就是真理的觉醒的定义,乔达摩大师。我认为真理的觉醒就是这样定义的。 |
| Kittāvatā pana, bho gotama, saccānuppatti hoti, kittāvatā saccamanupāpuṇāti? |
But Master Gotama, how do you define the arrival at the truth?” |
但是乔达摩大师,您如何定义真理的抵达呢?” |
| Saccānuppattiṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā”ti. |
|
|
| “Tesaṃyeva, bhāradvāja, dhammānaṃ āsevanā bhāvanā bahulīkammaṃ saccānuppatti hoti. |
“By the cultivation, development, and making much of these very same things there is the arrival at the truth. |
“通过对这些相同的法进行培育、发展和多作,就能抵达真理。 |
| Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānuppatti hoti, ettāvatā saccamanupāpuṇāti, ettāvatā ca mayaṃ saccānuppattiṃ paññapemā”ti. |
That’s how the arrival at the truth is defined, Bhāradvāja. I describe the arrival at the truth as defined in this way.” |
这就是真理的抵达的定义,婆罗堕阇。我将真理的抵达定义为这样。” |
| “Ettāvatā, bho gotama, saccānuppatti hoti, ettāvatā saccamanupāpuṇāti, ettāvatā ca mayaṃ saccānuppattiṃ pekkhāma. |
“That’s how the arrival at the truth is defined, Master Gotama. I regard the arrival at the truth as defined in this way. |
“这就是真理的抵达的定义,乔达摩大师。我认为真理的抵达就是这样定义的。 |
| Saccānuppattiyā pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? |
But what Dharma is helpful for arriving at the truth?” |
但是,什么法有助于抵达真理呢?” |
| Saccānuppattiyā bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā”ti. |
|
|
| “Saccānuppattiyā kho, bhāradvāja, padhānaṃ bahukāraṃ. |
“Striving is helpful for arriving at the truth. |
“精进有助于抵达真理。 |
| No cetaṃ padaheyya, nayidaṃ saccamanupāpuṇeyya. |
If you don’t strive, you won’t arrive at the truth. |
如果你不精进,你就不会抵达真理。 |
| Yasmā ca kho padahati tasmā saccamanupāpuṇāti. |
You arrive at the truth because you strive. |
你因为精进而抵达真理。 |
| Tasmā saccānuppattiyā padhānaṃ bahukāran”ti. |
That’s why striving is helpful for arriving at the truth.” |
所以精进有助于抵达真理。” |
| “Saccānurakkhaṇaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ apucchimha, saccānurakkhaṇaṃ bhavaṃ gotamo byākāsi; |
“I’ve asked Master Gotama about the preservation of truth, and he has answered me. |
“我曾向乔达摩大师请教真理的维护,他已回答了我。 |
| tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā. |
I approve and accept this, and am satisfied with it. |
我赞同并接受,并对此感到满意。 |
| Saccānubodhaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ apucchimha, saccānubodhaṃ bhavaṃ gotamo byākāsi; |
I’ve asked Master Gotama about awakening to the truth, and he has answered me. |
我曾向乔达摩大师请教真理的觉醒,他已回答了我。 |
| tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā. |
I approve and accept this, and am satisfied with it. |
我赞同并接受,并对此感到满意。 |
| Saccānuppattiṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ apucchimha, saccānuppattiṃ bhavaṃ gotamo byākāsi; |
I’ve asked Master Gotama about the arrival at the truth, and he has answered me. |
我曾向乔达摩大师请教真理的抵达,他已回答了我。 |
| tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā. |
I approve and accept this, and am satisfied with it. |
我赞同并接受,并对此感到满意。 |
| Saccānuppattiyā bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ apucchimha, saccānuppattiyā bahukāraṃ dhammaṃ bhavaṃ gotamo byākāsi; |
I’ve asked Master Gotama about the things that are helpful for the arrival at the truth, and he has answered me. |
我曾向乔达摩大师请教有助于抵达真理的事物,他已回答了我。 |
| tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā. |
I approve and accept this, and am satisfied with it. |
我赞同并接受,并对此感到满意。 |
| Yaṃyadeva ca mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ apucchimha taṃtadeva bhavaṃ gotamo byākāsi; |
Whatever I have asked Master Gotama about he has answered me. |
我所问乔达摩大师的任何问题,他都已回答了我。 |
| tañca panamhākaṃ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā. |
I approve and accept this, and am satisfied with it. |
我赞同并接受,并对此感到满意。 |
| Mayañhi, bho gotama, pubbe evaṃ jānāma: |
Master Gotama, I used to think this: |
乔达摩大师,我过去曾这样想: |
| ‘ke ca muṇḍakā samaṇakā ibbhā kaṇhā bandhupādāpaccā, ke ca dhammassa aññātāro’ti? |
‘Who are these shavelings, fake ascetics, riffraff, black spawn from the feet of our Kinsman to be counted alongside those who understand The Dharma?’ |
“这些剃发者、假沙门、乌合之众、我们亲属脚下的黑种人,怎能与那些理解佛法的人相提并论?” |
| Ajanesi vata me bhavaṃ gotamo samaṇesu samaṇapemaṃ, samaṇesu samaṇapasādaṃ, samaṇesu samaṇagāravaṃ. |
The Buddha has inspired me to have love, confidence, and respect for ascetics! |
佛陀已启发我对沙门产生爱、信心和尊敬! |
| Abhikkantaṃ, bho gotama … pe … |
Excellent, Master Gotama! … |
太好了,乔达摩大师!…… |
| upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan”ti. |
From this day forth, may Master Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.” |
从今天起,愿乔达摩大师把我记住为一个终生皈依的在家信徒。” |